1. Opsporen en achtervolgen (Vangen)

In deze eerste fase speurt de kat haar omgeving af en bereidt ze zich voor op de jacht. Dit gedrag omvat:

• De omgeving verkennen
• Observeren en fixeren van de prooi
• Zitten en wachten op het juiste moment
• Achter de prooi aan jagen
  
  

Jachtverrijking: Speelgoed dat beweegt, zoals hengels met veren, laserpointers (gecombineerd met een fysieke beloning), of prooi-achtige speeltjes die onvoorspelbaar bewegen, helpt deze fase na te bootsen.

Hoe stimuleer je de eerste fase van de jacht?

De eerste fase van de jacht draait om beweging en achtervolging, niet om het daadwerkelijk vangen van de prooi. Om dit instinct te prikkelen, is het belangrijk om speeltjes te gebruiken die de kat uitdagen om te jagen.

Speeltips: Een lange speelhengel is ideaal, omdat de kat hierdoor niet doorheeft dat jij de bewegingen aanstuurt. Het speeltje moet zich op een natuurlijke manier voortbewegen, zodat de kat het kan besluipen en achtervolgen.

Experimenteer met speelstijlen: Elke kat heeft een unieke voorkeur die in de loop van haar leven kan veranderen. Sommige katten jagen graag op prooien die over de grond bewegen, terwijl anderen liever achter vliegende speeltjes aan gaan. Waar de ene kat voorkeur heeft voor een vogelachtige prooi, kiest de andere liever een muis, insect of zelfs kleine objecten zoals elastiekjes of namaakspinnetjes. Probeer verschillende soorten speeltjes uit om te ontdekken wat jouw kat het leukst vindt.

Het juiste materiaal: Omdat katten in de natuur levende prooien zouden vangen, reageren ze het best op speeltjes met een realistische structuur, zoals zachte stoffen, nepbont of imitatieveren.

Kwaliteit en herkomst: Let goed op waar de speeltjes vandaan komen. Kies bij voorkeur producten uit westerse landen, waar bont en veren afkomstig kunnen zijn van bijvoorbeeld natuurlijke oorzaken zoals roadkill of duurzame jacht. Vermijd materialen die afkomstig zijn van dieren die speciaal voor kattenspeelgoed worden gefokt.

2. Vangen en uitschakelen (Doden)

Zodra de kat haar prooi te pakken heeft, volgt het instinct om deze te doden. Dit gedrag omvat:

• Bijten in de prooi
• Trappelen met de achterpoten
• De prooi in de lucht gooien en opnieuw vangen
• Likken en besnuffelen van de prooi
  
  

Geurverrijking: Gebruik van kattenkruid, valeriaan of speelgoed met de geur van prooidieren kan dit instinct stimuleren.

De tweede jachtfase: trappelen en geurverrijking

Tijdens de tweede fase van de jacht laat de kat instinctief ‘trappelgedrag’ zien. Ze gooit zich op haar zij, grijpt de prooi stevig vast met haar voorpoten en trappelt met haar achterpoten, terwijl ze eraan likt en bijt.

Waarom is deze fase belangrijk?

Naast een natuurlijk onderdeel van de jacht, dient trappelen ook als een manier om stress te ontladen. Dit gedrag kan gestimuleerd worden door geurverrijking, waarbij specifieke geuren het jachtinstinct prikkelen en ontspanning bevorderen.

Geurverrijking: welke geur werkt het best?

Kattenkruid (catnip)
Catnip is een bekende geurverrijking die een opwekkend effect op katten kan hebben. Echter, niet elke kat reageert erop: slechts 50-70% van de katten is gevoelig voor de werkzame stof. Ondanks dat de meeste kattenspeeltjes uit de dierenwinkel met catnip zijn behandeld, heeft dit dus niet op alle katten effect.

Valeriaan: een krachtig alternatief
Valeriaan is een uitstekend alternatief, vooral voor katten die gevoelig zijn voor stress. De geur heeft een opwekkend effect tijdens het spelen, maar werkt daarna kalmerend en helpt de kat om beter te ontspannen. Hoe sterker de stress van een kat, hoe heftiger de reactie op valeriaan kan zijn. Gedroogde valeriaanwortel is hierbij het meest effectief.

Slim gebruik van geurverrijking

• Gebruik trappelkussens met valeriaan, maar haal ze weg zodra de kat klaar is met spelen.
• Wissel speeltjes regelmatig af en plaats ze op nieuwe plekken in huis, zodat de kat ze onverwachts ontdekt. Dit stimuleert haar natuurlijke jachtgedrag: "Oh, daar, een prooi!"
• Bied geur verrijkte speeltjes vooral aan wanneer je niet thuis bent of slaapt, zodat de kat op die momenten extra uitdaging en ontspanning krijgt.

3. Eten en verstoppen (Consumeren)

Na het vangen en doden volgt het eten en eventueel verstoppen van de prooi. Dit gedrag omvat:

• De prooi opeten
• Voedsel verstoppen of ingraven
  
  

Voedselverrijking: Voerpuzzels, slowfeeders en het verstoppen van voer op verschillende plekken in huis kunnen deze fase nabootsen en zorgen voor een uitdagende eetervaring.

Voedselverrijking: laat je kat werken voor haar eten

Voedselverrijking is essentieel om het natuurlijke jachtinstinct van je kat te stimuleren. In plaats van haar eten simpelweg in een bakje te serveren, kun je haar laten ‘werken’ voor haar voer, wat zorgt voor mentale uitdaging en verveling tegengaat. Er zijn verschillende niveaus en manieren van voedselverrijking, waarmee je stap voor stap kunt opbouwen en experimenteren.

Statische vs. mobiele eetstations

Statische eetstations
Dit zijn vaste voederplekken die altijd op dezelfde plaats blijven en voorspelbaar zijn voor de kat. Ze bieden een stabiele voedselbron, wat belangrijk is voor het gevoel van veiligheid.

Voorbeelden:

• Anti-schrokkommen of slow feeders: Voorkomen dat de kat haar eten te snel opeet.
• Denkspeelgoed: Speeltjes waarbij de kat met haar poot of denkvermogen brokjes moet bemachtigen.
• Creatieve oplossingen: Objecten die oorspronkelijk niet voor voer bedoeld zijn, maar perfect kunnen dienen als voerpuzzel.

Mobiele eetstations
Deze variëren van plek en maken het eten uitdagender. Ze zijn ideaal als extra stimulatie, bijvoorbeeld wanneer je een lange dag weg bent.

Voorbeelden:

• Zelfgemaakte eetspeeltjes: Gevulde eierdoosjes en wc-rolletjes zijn eenvoudige, goedkope manieren om je kat spelenderwijs te laten eten.
• Voerballen: Sommige voerballen zijn geweldig voor katten, maar niet alle modellen zijn geschikt. Veel zijn oorspronkelijk ontworpen voor honden, waardoor ze te zwaar zijn, slechts één klein gaatje hebben (wat frustrerend kan zijn) of lawaai maken door reliëftekeningen en nopjes. Kies daarom een bal die licht, stil en toegankelijk is voor je kat.

Door te experimenteren met voedselverrijking houd je je kat fysiek en mentaal actief, wat bijdraagt aan een gelukkiger en gezonder leven!

Door deze drie fasen te begrijpen en verrijking aan te bieden, ondersteunen we het natuurlijke gedrag van de kat, verminderen we verveling en voorkomen we probleemgedrag.

Bron: I love happy cat handleiding voor een gelukkige kat - Anneleen Bru